Các nội dung chính

Các thị trường du lịch đường thủy đang ngày càng phát triển và mở rộng, kéo theo đó là sự đa dạng hóa dịch vụ và đầu tư vào cơ sở hạ tầng của các doanh nghiệp. Điển hình như việc chú trọng tăng tốc đầu tư đội tàu: từ ca nô du lịch, ca nô cao tốc, tàu khách du lịch đến du thuyền cá nhân và cả du thuyền hai thân (Catamaran).
Nhưng để vận hành hợp pháp, mở tuyến ổn định, mua bảo hiểm và giảm rủi ro sự cố, điểm mấu chốt luôn là vấn đề đăng kiểm. Trong bài viết này, Đóng tàu Sông Lô sẽ tổng quát hệ thống quy trình pháp lý đăng kiểm theo cách dễ triển khai cho doanh nghiệp (Đặc biệt là các tàu SB): Từ khâu hồ sơ, thẩm định thiết kế, kiểm tra kỹ thuật lần đầu, cấp chứng nhận cho đến duy trì kiểm tra định kỳ.
Lưu ý: Bài viết mang tính hướng dẫn tổng quan theo quy định và thực tiễn phổ biến, không có chức năng thay thế cho các quy định của pháp luật. Khi triển khai thực tế, hãy làm việc trực tiếp với cơ quan đăng kiểm/cảng vụ/Sở GTVT/ Đơn vị đóng tàu tại địa phương để thực hiện theo đúng quy định pháp luật hiện hành.
1. Đăng kiểm tàu là gì? Khi nào doanh nghiệp bắt buộc phải thực hiện
Đăng kiểm tàu là hoạt động kiểm tra, đánh giá và chứng nhận tình trạng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của phương tiện trước khi đưa vào khai thác và trong suốt quá trình vận hành.
1.1. Vì sao đăng kiểm quan trọng đối với doanh nghiệp du lịch?
Với các doanh nghiệp khai thác ca nô du lịch, ca nô cao tốc, tàu khách du lịch, tàu cao tốc chở khách, tàu composite… đăng kiểm là yếu tố quyết định bạn có thể vận hành hợp pháp hay không vì:
- Tính an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường:
- Điều kiện để được phép chở khách và vận hành tuyến du lịch:
- Cơ sở để cấp và duy trì bảo hiểm:
- Chứng cứ pháp lý khi có kiểm tra, sự cố, tranh chấp:
Khác với các tàu, ca nô, du thuyền cá nhân… phục vụ mục đích vui chơi giải trí của chủ sở hữu được đóng mới theo tiêu chuẩn tàu nhỏ của ISO/ABYC… Đăng kiểm là quy định bắt buộc áp dụng đối với các loại tàu, ca nô, du thuyền phục vụ mục đích vận hành thương mại vận tải hàng hóa và hành khách với các yêu cầu khắt khe hơn về tính toán ổn định, ổn định tai nạn, kết cấu, phân khoang, vật liệu, bố trí và thiết kế hệ thống để bảo vệ môi trường…
Không có đăng kiểm (hoặc hết hạn) khiến cho doanh nghiệp bị từ chối cấp phép rời bến, bị kiểm tra xử lý và buộc dừng khai thác. Phần lớn đơn vị bảo hiểm yêu cầu phương tiện có chứng nhận kỹ thuật còn hiệu lực. Nếu xảy ra sự cố, hồ sơ đăng kiểm là căn cứ quan trọng khi làm việc với bảo hiểm. Khi có sự cố trên tuyến du lịch, hồ sơ đăng kiểm giúp doanh nghiệp chứng minh đã tuân thủ tiêu chuẩn và quy trình bắt buộc về phương tiện.
1.2. Khi nào doanh nghiệp bắt buộc phải đăng kiểm?
Doanh nghiệp bắt buộc phải làm đăng kiểm khi phương tiện:
- Được đưa vào hoạt động kinh doanh khai thác thương mại chính thức.
- Đóng mới hoặc nhập khẩu để đưa vào vận hành.
- Hoán cải/đổi công năng (ví dụ: tăng sức chở, đổi bố trí, thay đổi đặc tính kết cấu…).
- Thay động cơ lớn, thay đổi cấu hình ảnh hưởng an toàn.
- Đến hạn kiểm tra định kỳ để gia hạn hiệu lực chứng nhận.
- Hoặc khi cơ quan chức năng yêu cầu kiểm tra bất thường sau sự cố hoặc sửa chữa lớn.
1.3. Nhầm lẫn phổ biến: Đăng ký và đăng kiểm khác nhau thế nào?
Nhiều doanh nghiệp mới làm lần đầu thường nhầm 2 khái niệm này:
Đăng ký phương tiện: Xác lập danh tính của tàu gồm: số đăng ký, tên chủ sở hữu, thông tin nhận dạng (giống như cà vẹt biển số của xe).
Đăng kiểm phương tiện: Xác lập tình trạng đủ chuẩn kỹ thuật để khai thác, tàu đạt yêu cầu an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.
Doanh nghiệp cần cả hai để vận hành hợp pháp: Đăng ký để tàu có danh tính và đăng kiểm để tàu đủ chuẩn an toàn trước khi đưa vào khai thác.
2. Đăng kiểm VR – SB và các thị trường “nóng” về du lịch biển đảo
Phương tiện thủy nội địa mang cấp VR-SB là tên gọi chung cho nhóm phương tiện thủy nội địa trên tuyến vận tải ven biển (thường gọi đơn giản hơn là tàu/ca nô “sông pha biển”).
Cấp đăng kiểm VR-SB thường được xem là cấp yêu cầu cao nhất đối với việc khai thác tuyến ven bờ hoặc từ bờ ra đảo, với phạm vi hoạt động không quá 12 hải lý tính từ bờ hoặc nơi trú ẩn. Vì vậy, tàu SB hoặc ca nô SB đặc biệt phù hợp với các thị trường du lịch biển đảo đang tăng trưởng mạnh như Vịnh Hạ Long, Cù Lao Chàm Hội An và Phú Quốc, nơi mật độ tàu thuyền cao để phục vụ du lịch.
2.1. Các tóm tắt về nhóm yêu cầu kỹ thuật nổi bật của tàu VR-SB
So với các cấp hoạt động hạn chế hơn (ví dụ VR-SI), VR-SB thường đòi hỏi tiêu chuẩn cao hơn về:
- Tính ổn định của tàu, độ bền kết cấu để gia tăng khả năng chịu sóng gió.
- Trang thiết bị hàng hải
- Phương tiện cứu sinh đầy đủ hơn
Thường yêu cầu hệ thống định vị và liên lạc đầy đủ và khả năng liên lạc khoảng cách xa hơn để quản lý hành trình và hỗ trợ ứng phó khẩn cấp, như: AIS, Radar, VHF DSC, EPIRB, MFHF…
2.2. Lợi ích vận hành tàu SB mang lại cho doanh nghiệp
Đạt chuẩn VR-SB sẽ giúp doanh nghiệp có các ưu thế về mặt vận hành như:
- Mở rộng khả năng khai thác các tuyến ven bờ, bờ – đảo, xây dựng hình ảnh tiêu chuẩn về an toàn cho đối tác và khách hàng.
- Tạo mạng lưới để phát triển hải trình đa điểm (ví dụ kết nối các cảng, tuyến du lịch nội địa phù hợp điều kiện tuyến).
2.3. Quy trình pháp lý đăng kiểm cho doanh nghiệp du lịch
Đối với các phương tiện thủy nội địa cao tốc:
Từ ngày 01/09/2025 sẽ áp dụng quy chuẩn QCVN 127:2025/BGTVT về phân cấp và đóng mới phương tiện thủy cao tốc; quy chuẩn QCVN 72:2025/BGTVT vê phân cấp và đóng mới phương tiện thủy nội địa.
Đối với tàu composite FRP: áp dụng QCVN 56:2013/BGTVT (Quy chuẩn về phân cấp và đóng tàu FRP).
Bước 1: Xác định mục đích khai thác của phương tiện, xác định tuyến hoạt động và vùng hoạt động SB/SI với Cảng Vụ/Sở Giao Thông Vận Tải địa phương.
- Tuyến: ven bờ, bờ – đảo hay sông nội địa (nêu địa bàn khai thác)
- Vùng hoạt động dự kiến: SB, SI… (theo phân vùng áp dụng)
Bước 2: Thống nhất thiết kế, bố trí chung, công năng của tàu với đơn vị thiết kế/nhà máy đóng tàu.
- Công năng: chở khách, cao tốc, chở hàng…
- Sức chở: … khách + … thuyền viên
Bước 3: Thẩm duyệt hồ sơ thiết kế với cơ quan Đăng Kiểm phụ trách
Bước 4: Thi công/đóng tàu dưới sự giám sát của cơ quan Đăng Kiểm phụ trách
Bước 5: Thử nghiêng, thử tại bến, lập thông báo ổn định và thử đường dài với Đăng Kiểm phụ trách.
Bước 6: Cấp giấy chứng nhận Đăng Kiểm lần đầu.
Bước 7: Đăng ký phương tiện với cơ quan quản lý (Sở Xây Dựng) ra cà vẹt tàu.
Bước 8: Đăng ký hoạt động với cảng vụ địa phương.
Bước 9: Duy trì đăng kiểm hằng năm/định kỳ theo quy định trên giấy Đăng Kiểm
3. Tàu chở khách cao tốc SÔNG LÔ C14 – chuẩn đăng kiểm SB
Đóng tàu Sông Lô với 25 năm kinh nghiệm và đội ngũ kỹ sư có năng lực đóng mới tàu composite/FRP theo định hướng đăng kiểm VR–SB cho doanh nghiệp du lịch, đặc biệt các dự án ca nô du lịch, ca nô cao tốc, tàu khách du lịch và tàu cao tốc chở khách khai thác tuyến ven bờ – bờ đảo (nhóm tàu SB / ca nô SB).
Năng lực cốt lõi nằm ở quy trình được chuẩn hóa từ khâu thiết kế, thi công, QC, hồ sơ đăng kiểm và cải tiến liên tục cho vật liệu ca nô composite FRP, giúp hồ sơ đáp ứng các yêu cầu khi đăng kiểm.
Minh họa rõ nhất cho năng lực của Đóng tàu Sông Lô là mẫu tàu khách cao tốc SÔNG LÔ C14 (13,90m): Với cấu hình 42 khách + 3 thuyền viên, trang bị 2 động cơ Yamaha 300HP, trang bị đầy đủ thiết bị hàng hải SB chất lượng cao, định hướng khai thác tour biển đảo và đáp ứng chuẩn đăng kiểm VR SB.



Đây là mẫu tàu tiên phong cho thế hệ tàu khách mới của Đóng Tàu Sông Lô, được thiết kế tối ưu dành cho các doanh nghiệp vận tải du lịch quy mô vừa và lớn, yêu cầu tính ổn định, thẩm mỹ và hiệu quả vận hành cao.



Bên cạnh đó, do đáp ứng đầy đủ các yêu cầu đăng kiểm VR-SB hiện hành nên tàu khách C14 hoạt động linh hoạt tại các thị trường đang phát triển mạnh như Hội An, Phú Quốc, Lý Sơn, Nha Trang. Với nền tảng kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết kế và đóng mới tàu FRP, Đóng tàu Sông Lô đã và đang mở rộng thị trường từ tàu chở khách, tàu giải trí, du thuyền cá nhân đến du thuyền hai thân (catamaran) cho các mô hình khai thác cao cấp đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về kỹ thuật và an toàn.
Minh Hân
Liên hệ Đóng Tàu Sông Lô để được tư vấn kỹ hơn về các dòng tàu khách chuyên dụng khác tại ĐÂY
